بال ولو چیست ؟

۱۳۹۹/۰۴/۲۵ ۱۲:۳۹:۴۶
بال ولو چیست ؟

شیرآلات همواره نقش مهمی را در صنعت پایپینگ ایفا می کنند ، شیرهای مختلف و زیادی در سرتاسر سیستم های لوله کشی وجود دارند که با توجه به نوع کاربری آن ها ، وظایفشان مشخص می شود .
شیرآلات می توانند وظایفی از جمله قطع و وصل کردن سیالات ، تنظیم سیالات و ... را انجام دهند ، در ادامه به وظایف مختلفی که شیرآلات انجام می دهند خواهیم پرداخت :

وظایف متفاوت شیرآلات صنعتی

1- قطع و وصل کردن سیالات

این دسته از شیرآلات می توانند باعث عبور و یا عدم عبور سیالات شوند که در اصطلاح به شیرآلات ON/OFF معروف می باشند .
شیرآلات مخصوص قطع و وصل را نباید به صورت نیمه باز و بسته قرار داد زیرا باعث تخریب تدریجی زبانه شیر می شود .

2- تنظیم جریان سیال

از این شیرآلات برای تنظیم کردن جریان سیال استفاده می شود و می توان از این شیرآلات به صورت نیمه باز و بسته نیز استفاده کرد .

3- عدم بازگشت جریان

این شیرالات در مواقعی نصب و استفاده می شوند که امکان بازگشت جریان سیالات به دلیل افت فشار وجود دارد . گاهی اوقات و به دلایل متعددی از جمله خاموش شدن پمپ ، افت فشار ایجاد می شود و افت فشار باعث برگشت سیال می شود .
شیرآلات مخصوص این کار ، هنگامی که بازگشت جریان رخ دهد به صورت خودکار بسته می شوند و اجازه عبور سیال را نمی دهند .

4- تمیز کردن سیالات

برخی معتقند اقلامی که باعث تمیز کردن سیالات می شوند را نباید شیر نامید و برخی دیگر معتقند که باید در دسته شیرالات قرار بگیرند. سیالات به دلیل عبور از داخل لوله و اتصالات دارای مقادیری گرد زنگ و ذرات ناخالص جامد می باشند که می تواند باعث آسیب رسیدن به دستگاه های مکانیکی شود .
می بایست از این ذرات خلاصی پیدا کرد و آن ها از سیالات جدا نمود .

5- کاهش فشار سیالات

برخی اوقات فشار بالای سیالات می تواند به بخشی از سیستم پایپینگ آسیب برساند ، در این مواقع می بایست برای کاهش فشار سیالات از شیرآلات مخصوص آن استفاده نمود .

بال ولو ( Ball valve )

یکی از ده ها نوع شیرآلاتی که در صنعت استفاده می شود ، شیر بال ولو (Ball valve) می باشد که در ادامه به صورت موشکافانه در مدل این نوع خاص از شیرآلات صحبت خواهیم کرد .
نام فارسی بال ولو به صورت شیر گازی یا شیر توپی بیان می گردد که دلیل آن را در ادامه مقاله متوجه خواهید شد .

کاربرد شیر توپی (Ball valve)

از شیر توپی (ball valve) برای قطع و وصل جریان استفاده می شود و به وسیله بال ولو می توان اجازه عبور و یا عدم عبور را به سیالات داد .
شیرهای توپی در داخل بدنه اصلی خود دارای یک گوی می باشند که از یک جهت باز بوده و از جهت دیگر بسته می باشند که با حرکت در داخل بدنه شیر گازی می توانند باعث عبور و یا عدم عبور سیالات شوند .

ساختمان شیر توپی ( ball valve )

عملکرد باز و بسته شدن شیرهای توپی به صورت اهرمی می باشد و با چرخش 90 درجه اهرم آن از حالت بسته کامل به حالت باز کامل می رسد که در اصطلاح به چنین شیرآلات ، شیر ربع گرد گفته می شود زیرا با چرخش 15 دقیقه ایی تغییر وضعیت می دهند .
نحوه تشخیص باز و بسته بودن شیر توپی
بدنه شیر توپی به صورتی می باشد که داخل آن دیده نمی شود و نمی توان تشخیص داد که آیا شیر توپی ما در حالت باز و یا بسته قرار دارد . برای حل این مشکل میتوان از روش زیر استفاده نمود :

1- باز بودن شیر

هنگامی دستگیره شیر توپی در راستای بدنه شیر قرار داشته باشد به این معنا می باشد که شیر توپی ما در حالت باز قرار دارد و سیال به صورت کامل از این شیر میگذرند .

2- بسته بودن شیر

هنگامی دستگیره شیر توپی در راستای 90 درجه نسبت به بدنه شیر قرار داشته باشد به این معنا می باشد که شیر توپی ما در حالت بسته قرار دارد و سیال از آن عبور نمی کند .

انواع آلیاژ شیر توپی

شیر توپی (ball valve) دارای آلیاژهای متفاوتی می باشد که با توجه به نوع سیالات و میزان فشار و دما و همچنین کاربری پروژه انتخاب می شوند اما به صورت رایج شیرآلات توپی از آلیاژ های زیر تولید می گردند :

1- شیر توپی برنجی

شیر توپی برنجی که با نام شیر گازی نیز شناخته می شوند برای سیال آب و در شرایط عادی دما و فشار استفاده می شود . شیر گازی های برنجی می توانند دارای آلیاژ برنز نیز باشند .
شیر توپی برنجی از سایز ½ اینچ الی 4 اینچ موجود می باشد و نوع اتصال آن ها به صورت دنده ایی می باشد .

شیر گازی برنجی

 

2- شیر توپی فولادی

شیر توپی فولادی برای پروژه های صنعتی مانند پروژه های نفت و گاز و پالایشگاه و ... کاربرد و برای سیالاتی با فشار و دمای بالا مانند بخارهای سوپرهیت نیز استفاده دارد . آلیاژ فولاد به دو صورت تولید می گردد که می توان با استاندراد های ASTM A105 و ASTM A216 مشاهده نمود .

شیر توپی فولادی

شیرهای توپی با آلیاژ فولادی دارای انواع مختلفی می باشد که به ذکر آن ها خواهیم پرداخت :

شیر توپی فولادی فلنج دار

بال ولو های فولادی دارای کانکشن های متفاوتی می باشند که یکی از آن ها به صورت فلنج دار می باشد که در کلاس های کاری کلاس 150 ( CLASS 150 ) ، کلاس 300 ( CLASS 300 ) و کلاس 600 ( CLASS 600 ) عرضه می گردند که این کلاس بندی مربوط به محدوده قابل تحمل فشار و دما می باشد که می بایست با مراجعه به جدول پایپینگ کلاس میزان فشار تحملی را با توجه به دمای سیال مشاهده نمود .

شیر توپی فلنجدار

 

شیر توپی فولادی رزوه ایی

بال ولو های فولادی دارای کانکشن دنده ای نیز می باشند که نسبت به نوع برنجی آن دارای حد تحمل فشاری و دمایی بالاتری می باشند و در کلاس کاری 800 ( CLASS 800 ) شناخته می شوند .

شیر گازی دنده ایی

شیر توپی فولادی جوشی

شیر توپی فولادی نیز می تواند به صورت جوشکاری شده به لوله متصل شود و از این رو دارای دو روش جوشکاری ساکتی (SOCKET WELD) و جوش لب به لب (BUTT WELD) موجود می باشند .

شیر گازی جوشی

انواع دیگر شیر توپی فولادی

شیرهای توپی فولادی رزوه ایی و ساکت ولد در انواع 1000 وگ ( 100VOG ) و 2000 وگ ( 2000 VOG ) نیز تولید می شوند که به صورت یک تیکه و دو تیکه و سه تیکه موجود می باشند که با توجه به آن دارای 2 یا سه تکه مجزا از هم می باشند که به یکدیگر متصل شده اند .
شیرآلات گازی سه تیکه با نام چهار پیچ نیز شناخته می شوند زیرا سه تیکه مجزا از م این شیرآلات به وسیله چهار پیچ به یکدیگر متصل شده اند .

3- شیر توپی استنلس استیل

شیرهای توپی استنلس استیل برای پروژه هایی استفاده می شود که میزان خوردگی بسیار بالایی داشته باشند و یا اینکه برای مصارف بهئاشتی مانند صنایع غذایی و دارویی می باشند .
آلیاژ استنلس استیل به علت مقاومت بالا در برابر خوردگی و همچنین به علت پاکیزه نگه داشتن سیالات دارای کاربرد های پزشکی و دارویی و مواد غذایی می باشد .

آب بندی شیر توپی

یکی از مواردی که بسیار مهم می باشد ، آب بندی شیر توپی می باشد که به وسیله رینگ تفلونی که در اطراف گوی آن قرار داد ، انجام می شود .
رینگ های آب بندی شیر توپی اغلب در دو نوع تولید می شود که با توجه به میزان دمای سیال انتخاب می شوند .
رینگ PTFE و رینگ R PTFE از جمله آب بند هایی می باشند که در اطراف گوی داخل شیر توپی مورد استفاده قرار میکیرند و تفاوت آن ها در میزان درجه تحمل حرارت می باشد که رینگ با جنس R PTFE دارای حد تحمل دمایی بالاتری می باشد .
پایپ کالا ، حس بازاری متفاوت

عضویت در خبرنامه
با عضویت در خبر نامه پایپ کالا مگ ، هر هفته یک ایمیل حاوی مطالب جدید دریافت خواهید کرد.
ارسال نظر
ارتباط با کارشناسان پایپ کالا