دسته بندی و انواع فلنج ها

۱۳۹۸/۰۵/۰۵ ۱۰:۲۸:۲۵
دسته بندی و انواع فلنج ها

فلنج بعد از جوشکاری دومین روش مهم اتصال در لوله کشی هستند. فلنج ها زمانی در یک سیستم استفاده می شوند که اتصالات و تجهیزات نیاز به پیاده شدن داشته باشند و انعطاف مناسبی را به منظور نگهداری و تعمیرات تجهیزات و شیرآلات فراهم می کنند. فلنج لوله ها را به انواع شیرآلات و تجهیزات متصل می کند. فلنج ها همچنین در خطوط انتقالی که در طول مدت بهره برداری نیاز به نگهداری و تعمیرات دارند استفاده می شود.

قسمت های مختلف یک اتصال فلنجی

یک اتصال فلنجی از سه قسمت مجزا و مستقل و متصل به هم تشکیل شده است
این سه قسمت عبارتند از:

  1. فلنج ها
  2. گسکت ها
  3. پیچ و مهره

کنترل هایی به منظور انتخاب این اجزا در کنار هم باید اعمال شود تا یک اتصال قابل اطمینان ایجاد شده و از نظر نشتی جریان سیال نیز کارایی داشته باشد. اگرچه استفاده از فلنج ها در سیستم لوله کشی زیر زمینی و مدفون توصیه نمی شود. فلنج ها متداول ترین منبع نشتی جریان و آتش سوزی در یک سیستم لوله کشی هستند.
انواعی مختلفی از فلنج ها برای برآورده کردن الزامات و نیازهای هر پروژه وجود دارد.

دسته بندی های فلنج :

فلنج ها بر اساس عوامل مختلفی دسته بندی می شوند از جمله :

  1. نوع اتصال
  2. نوع سطح فلنج
  3. میزان تحمل فشار و دما
  4. متریال آلیاژی

انواع فلنج ها

فلنج جوشی گلودار

فلنج های جوشی گلودار به صورت گسترده در سیستم های لوله کشی استفاده می شوند. این نوع فلنج اتصال کاملی را با لوله برقرار می کند. فلنج های جوشی گلودار در کاربردهای فشار و دما بالا مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع فلنج ها در مقایسه با فلنج های دیگر فضای بیشتری را اشغال کرده و هزینه ی بیشتری دارند.

فلنج گلودار جوشی

فلنج اسلیپون

فلنج اسلیپون سوراخی دارد که قطر داخلی آن با قطر بیرونی لوله برابر است و لوله می تواند از داخل آن عبور کند. لوله در فلنج قرار گرفته و سپس از دو قسمت بیرونی و داخلی بین فلنج و لوله جوشکاری صورت می گیرد. فلنج های اسلیپون برای فشار و دماهای پایین مناسب است. همچنین این نوع فلنج ها در سایزهای بزرگ لوله قابل استفاده بوده و در نازل های تخلیه مخازن ذخیره مورد استفاده قرار می گیرد. معمولا این فلنج ها به صورت ریخته گری تولید می شوند و به همراه هاب ( hub) تولید می شوند. گاهی اوقات نیز این فلنج ها از ورق ها ساخته می شوند و هاب ندارند.

فلنج اسلیپون

فلنج ساکت ولد

فلنج های ساکت ولد یک سوکت مادگی دارند که لوله در آن قرار می گیرد و سپس در قسمت بیرونی اتصال لوله و فلنج جوشکاری صورت می گیرد. معمولا از این نوع فلنج برای لوله های با قطر کوچک استفاده می شود و برای کاربردهای با فشار و دمای پایین مناسب است.

فلنج ساکت ولد

 

فلنج کور

فلنج کور یک دیسک خالی و سوراخ دار است. این نوع از فلنج ها در کنار نوع دیگری از فلنج به منظور ایزوله کردن سیستم لوله کشی و بستن انتهای آن استفاده می شود. فلنج های کور همچنین در مخازن به عنوان پوشش منهول استفاده می شود.

فلنج کور

فلنج دنده ای

فلنج های دنده ای یا رزوه شده در داخل سوراخ خود رزوه دارد و با لوله های دنده ای با رزوه های روپیچ یا نری جفت می شوند. این نوع از اتصالات به راحتی و سرعت بالا اجرا می شوند اما برای کاربردهای با فشار و دمای بالا مناسب نیستند. فلنج های دنده ای اغلب در سرویس های یوتیلیتی مانند هوا و آب استفاده می شود.

فلنج دنده ای

فلنج های لپ جوینت (lap joint)

فلنج لپ جوینت از دو قسمت تشکیل شده است. یک ته کوب یا stub end و فلنج قابل جابجایی طولی. ته کوب به لوله جوشکاری می شود و فلنج پشت آن می تواند جابجایی طولی در راستای stub end داشته باشند. فلنج پشتی می تواند آلیاژی متفاوت با stub end داشته باشد و معمولا به منظور صرفه جویی در هزینه از کربن استیل ساخته می شوند. فلنج های لپ جوینت در سیستم هایی کاربرد دارد که متناوبا باز بسته می شوند و فضای محدودی دارند.

فلنج لپ جوینت(لب به لب)

سطوح مختلف فلنج

فلنج ها بر اساس سطح آنها به دسته های مختلف تقسیم می شوند :

  1. سطح صاف FF
  2. سطح برآمده RF
  3. اتصال رینگی RTJ
  4. شیار و زبانه T&J
  5. نری و مادگی MALE & FEMALE

سطوح مختلف فلنج ها

فلنج با سطح صاف

همانطور که از نام این فلنج پیداست دارای سطحی صاف است. فلنج با سطح صاف وقتی کاربرد دارد که فلنج متقابل آن نیز دارای سطحی صاف باشد. شرایط مورد نظر در اتصال تجهیزات و شیرآلات چدنی به یکدیگر اتفاق می افتد. در کنار این فلنج ها از گسکت با سطح کامل استفاده می شود.

فلنج با سطح برآمده

فلنج با سطح برآمده دارای قسمت کوچک برآمده ای نسبت به سطح آن در اطراف سوراخ آن است. در این نوع فلنج گسکت بر روی سطح برآمده می نشیند. ارتفاع سطح برآمده به میزان فشار و دمای قابل تحمل توسط فلنج بستگی دارد که تحت عنوان کلاس فلنج شناخته می شود. برای فلنج با کلاس 150 و 300 ارتفاع سطح برآمده برابر 1/6 اینچ است و برای کلاس بالاتر از 300 ارتفاع سطح برآمده برابر 1/4 اینچ است. از گسکت های حلقه ای یا رینگی در اتصال فلنج های با سطح برآمده به یکدیگر استفاده می شود.

شیار و زبانه

فلنج با سطح شیار و زبانه دارای شیار خاصی است که گسکت فلزی در آن قرار می گیرد. این نوع از فلنج در سرویس های با فشار و دمای بالا مورد استفاده قرا می گیرد.

شیار و بانه فلنج ها

دندانه های موجود بر روی فلنج

سطح فلنج شیارهای کوچکی دارد که در عکس نیز قابل مشاهده است. این نوع از ماشین کاری باعث دندانه ای شدن سطح فلنج شده است. سطح فلنج می تواند صاف یا دندانه ای باشد. اینکه کدام نوع از سطح برای فلنج اعمال شود به نوع گسکت و سیال سرویس آن بستگی دارد.

دندانه های موجود بر روی فلنج

فلنج با سطح صاف با گسکت های فلزی استفاده می شود در مقابل آن فلنج با سطح دندانه ای با گسکت های غیر فلزی استفاده می شود. متریال های نرم گسکت در دندانه های فلنج قرار گرفته و مانع عبور مایع یا گاز از اتصال فلنجی می شود.
دندانه ها می تواند به صورت مارپیچی یا دایره های هم مرکز باشد. دندانه های به شکل دایره هم مرکز هنگامی مورد استفاده قرار می گیرد که دانسیته سیال بسیار کم باشد. اگر از فلنج با دندانه های مارپیچی در انتقال سیال با دانسیته کم استفاده شود ، ممکن است از طریق شیار مارپیچی نشتی جریان صورت بگیرد.

دندانه های موجود بر روی فلنج

کلاس دما و فشار فلنج

فلنج ها بر اساس فشار و دمای قابل تحمل دسته بندی می شوند که عبارتند از کلاس 150-300-600-900-1500-2500. فلنج های با قطر بزرگ که بین 24 اینچ تا 60 اینچ در دسترس هستند تا کلاس 900 موجود می باشند. کلاس فشار و دمای یک فلنج حداکثر فشار قابل تحمل فلنج بر حسب بار و حداکثر دمای قابل تحمل آن بر حسب درجه سلسیوس است.
با افزایش کلاس فلنج، متریال بیشتری در ساخت آن استفاده شده و می تواند فشار و دمای بیشتری را نیز تحمل کند. با افزایش دما فشار قابل تحمل کاهش می یابد و برعکس. در این رابطه بایستی دقت کرد که متریال مختلف کلاس فشاری مختلفی دارند.

متریال فلنج

فلنج ها از متریال زیر ساخته می شوند :

  • کربن استیل
  • فولاد آلیاژ پایین
  • استنلس استیل
  • یا ترکیبی از متریال متفاوت با فلنج پشتی که در فلنج های LAP JOINT استفاده می شود.

استاندارد آلیاژی و ابعادی فلنج ها

ابعاد فلنج ها در استانداردهای ASME B16.5 & ASME B16.47 پوشش داده می شود :

  • ASME B16.5 فلنج های لوله و اتصالات فلنجی از سایز  ½ NPS تا NPS 24
  • ASME B16.47 فلنج های فولادی بزرگتر NPS 26 تا NPS 60

استاندارد آلیاژی متداول فلنج های فورج :

آلیاژهای متداول فلنج های تولید شده با فورجینگ عبارتند از :

  • کربن استیل : ASTM A105, ASTM A350 LF1/2, ASTM A181
  • فولاد آلیاژی : ASTM A182 F1 /F2 /F5 /F7 /F9 /F11 / F12 /F22
  • استنلس استیل : ASTM A182 F6 /F304 / F304L /F316 /F316L / F321 /F347 /F348

 

بازرسی فلنج

موارد زیر بایستی در بازرسی فلنج رعایت شود :

  • قطر داخلی و خارجی بدنه
  • قطر سوراخ پیچ و قطر پیچ مورد نیاز
  • قطر ته کوب و ضخامت انتهای جوشی
  • طول ته کوب
  • تراز بودن و هم راستا بودن سوراخ فلنج

ماشینکاری فلنج ها

تلرانس های مجاز در استاندارد ASME B16.5 و ASME B16.47 بیان شده است.

شماره گذاری فلنج ها

روی فلنج ها معمولا به ترتیب زیر شماره گذاری می شود :

  • لوگو تولید کننده
  • کد استاندارد ASTM
  • گروه آلیاژی
  • کلاس فشاری
  • سایز
  •  ضخامت یا (SCHEDULE)
  • هیت نامبر(HEAT NUMBER)
  • کد روش ساخت خاص (QT (Quenched and tempered یا (W (Repair by welding

شماره گذاری فلنج ها

عضویت در خبرنامه
با عضویت در خبر نامه پایپ کالا مگ ، هر هفته یک ایمیل حاوی مطالب جدید دریافت خواهید کرد.
ارسال نظر
ارتباط با کارشناسان پایپ کالا