شیرآلات صنعتی

۱۳۹۸/۰۷/۱۵
شیرآلات صنعتی

شیرآلات صنعتی یکی از اجزای مهم لوله کشی به شمار می آیند .بدون این تجهیزات از گاز و مایع نمی توان در خطوط استفاده نمود . شیر تجهیزی مکانیکی است که برای متوقف کردن و یا تنظیم جریان سیال در لوله کشی مورد استفاده قرار میگیرد. شیرآلات صنعتی در مناطقی با فشارهای مختلف و برای انتقال سیال مورد استفاده قرار می گیرد. توجه دقیق به انتخاب صحیح شیرآلات باعث می شود ک در خطوط لوله به حداکثر بازدهی  کنترل جریان سیال دست یابیم . برای انتخاب صحیح شیرآلات باید مسائل زیادی را مورد بررسی قرار دهیم.

لیست زیر علائم اختصاری که در شیرآلات صنعتی استفاده می شود آورده شده است:

جنس و آلیاژ شیرآلات صنعتی 

N

نیکل

18-8MO

استیل نوع 316

NI

نیکل آهن

AL

آلومینیوم

DI

چدن نشکن

NICU

آلیاژ نیکل مس

BR

برنز

FS

فولاد آهنگری شده

PVC

پلی و نییل کلراید

CI

چدن

HF

پوشش آلیاژ satellite

SA

لجن اسیدی

CR

کروم

M

فلز مونل

SA

اسید سولفوریک

CR13

استیل نوع 410

MI

آهن چکش خواری شده

SS

استیل ضد زنگ

CS

فولاد ریخته گری شده

MO

مولیبدنیوم

TEF

تفلون

 

اتصالات انتهایی شیرآلات صنعتی 

SCV

اتصالات رزوه ای

BW

اتصالات نوع جوشکاری لب به لب

SE

اتصالات رزوه ای

FE

اتصالات فلنجی

SJ

اتصالات لحیم کاری شده

FFD

سطح فلنجی و مته کاری شده

SW

جوشکاری ساکتی

FLG

اتصالات فلنجی

 

استانداردهای موجود شیرآلات صنعتی

MSS

انجمن کارخانه ای ولو و اتصالات

ANSI

موسسه بین المللی استاندارد آمریکا

SAE

انجمن مهندسین خودرو

API

موسسه نفت آمریکا

 

ASME

انجمن تست مواد آمریکا

 

دسته بندی فشار کاری شیرآلات صنعتی 

CWP

فشار سردکاری

S

فشار بخار آب

WOG

فشار آب ، گاز ، نفت

WP

فشار کاری

WSP

فشار کاری بخار

 

مکانیسم عملکرد شیرآلات صنعتی 

NRS

STEM بالا نمی آید

OS & Y

STEM حرکت می کند و وضعیت شیر را نمایش می دهد

RS

بدنه در حالتی است که بالا می رود

 

رویه ، دیسک و اتصالات 

RF

رویه بالا رونده

DD

دیسک دوتایی

RTG

اتصالات از نوع رینگی

FF

رویه تخت

 

اجزای تشکیل دهنده شیرآلات صنعتی 

  1. دیسک و نشیمنگاه (SEAT) که مستقیما در دبی جریان تاثیر دارد .
  2. دسته (STEM) که دیسک شیرآلات صنعتی را حرکت می دهد که در بعضی از شیرها جریان تحت فشار ، کار STEM را انجام می دهد.
  3. بدنه و درپوش (BONNET) که محل قرار گیری دسته می باشد .
  4. عملگر (OPERATOR) که دسته را حرکت میدهد و نام دیگر آن HAND WHEEL است .

دیسک، SEAT و PORT شیرآلات صنعتی

کنترل و یا متوقف کردن جریانتوسط دیسک و یا نشیمنگاه انجام می شود . قسمت متحرکی که تاثیر مستقیم در جریان می گذارد را دیسک نامیده و قسمت ثابتی که دیسک روی آن قرار دارد و معمولا لغزنده می باشد را SAT می نامند .PORT یا درگاه ، حداکثر خروجی است که می تواند بیشترین دبی جریان را عبور دهد (در حالتی که شیرآلات صنعتی کاملا باز است).

دیسک ها می توانند توسط جریان و یا توسط دسته به صورت خطی و یا چرخشی و یا مارپیچی حرکت کنند .دسته تحت کنترل اتوماتیکی و یا مکانیکی می تواند به صورت دستی ،هیدرولیکی ،پنوماتیکی و یا الکتریکی حرکت داده شود .

سایز شیرآلات صنعتی توسط سایز انتهای آن که به لوله و غیره متصل می شود مشخص میگردد که البته معمولا ساز PORT کمی کمتر است .

دسته (STEM) :

در حالت کلی برای دسته دو حالت وجود دارد : RISING STEM و NONE RISING STEM

  • RISING STEM : داخل پیچ  یا خارج پیچ  می باشد که در حالت خارج پیچ دسته در خارج درپوش (BONNET) قرار میگیرد.
  • NONE RISING STEM : این شیرآلات صنعتی از نوع شیر فلکه کشویی است . در این حالت STEM و HANDWHEEL در یک سمت می باشند و دندانه پیچ در داخل BONNET درپوش و در تماس با سیال قرار دارد .

بدنه ، درپوش (BONNET) :

انتخاب صحیح جنس برای بدنه شیرآلات صنعتی بسیار مهم است که توسط نوع فرآیند از لحاظ شیمیایی مشخص می شود. شیرآلات صنعتی بر اساس نوع اتصالتشان به FITTING ، مخازن یا لوله می تواند از نوع فلنجی ،پیچی ،ساکت ولد و یا بات ولد و یا صورت های سفارشی دیگر باشد .

تجهیزات آب بندی یا SEAL :

در کلیه شیرآلات صنعتی که دسته دارند ، تجهیزات آببندی بین دسته و درپوش یا بدنه باید انجام گیرد که این تجهیزات را می توان در شکل های نمایش داده شده ملاحظه نمود.

عملگرهای دستی ( MANUAL OPERATORS):

HAND LEVER : برای حرکت دادن دسته در شیرهای پروانه ای کوچک و یا شیرهای ROTARY BALL و یا شیرهای کوچک استفاده می شوند ، همچنین دسته شیرهای Wrench برای شیرهای کوچک و plug valve ها نیز کاربرد دارد .

شیر برنجی 

Hand wheel : پرکاربردترین نوع دسته شیر است که باعث چرخش دسته (stem) در شیرهای فلکه کشویی و GLOBE و یا دیافگرامی می شود .

عملگر دستی

CHAIN : این دسته شیر هنگامی به کار می رود که HAND WHEEL  غیر قابل دسترس باشد .

عملگر دستی

GEAR : این دسته شیر هنگامی به کار می رود که احتیاج به گشتاور زیادی برای چرخاندن دسته باشد . به عنوان راهنمایی این شیر هابرای سایزهای 14 اینچ به بالا در کلاس های 125 ،150 و 300 پوند . و 8 اینچ برای کلاس های 400 ،600 پوند و 6 اینچ به بالا برای کلاس های 900 و 1500 و 4 اینچ به بالا برای کلاس های 2500 استفاده می شوند.

عملگر دستی گیربکسی

POWERED OPERATORS : دسته شیرهای پنوماتیک ، هیدرولیک و یا الکتریکی می باشند و در حالت هایی که شیر باید در محوطه کاری خودش کنترل شود و یا فضای کافی برای دسته شیرهای بلند نداریم ، احتیاج به سرعت های زیاد برای باز و بسته شدن شیرآلات صنعتی داریم که کارگر نمی تواند با این سرعت عمل کند ، به کار می رود که موارد ذکر شده در بالا دسته را به موتوری که توسط نیروهای پنوماتیکی ، هیدرولیکی یا الکتریکی کنترل می شود ، متصل می کنند .

تریم (TRIM) :

تریم در یک شیر شامل نشیمنگاه ، رینگ ، دیسک ، رویه و STEM آن می باشد که از آلیاژ مناسب استیل و برنز می باشد . تریم یکی از اجزای مهم شیرآلات صنعتی  می باشد که بدون تریم مناسب شیرآلات صنعتی به خوبی و رضایتبخش عمل نمی کند .ملاحضاتی که باید در انتخاب مورد توجه قرار گیرند عبارتند از : دمای عملیاتی ، پایداری شیمیایی سیال عبوری از خط و خواص کششی ( سختی و شکنندگی ) . جدول زیر بر اساس دما آلیاژ تریم را به شما پیشنهاد می دهد:

جنس

دما (F)

محدوده

سرامیک ، مواد نسوز

2000

بسیار بالا

آلیاژهای فولادی برای دماهای بالا

1200 تا 1600

بالا

فولاد

1000

 

 

 

 

متوسط

چدن نشکن

650

برنز ، پلاستیک PVC

550

چدن

450

فولاد کم آلیاژ،برنز

150

پایین

برنز ، چدن نشکن سخت شده

200-

خیلی پایین

فولاد ضد زنگ سخت شده

450-

 

جنس شیرآلات صنعتی 

در شیرآلات صنعتی به منظور طولانی تر شدن طول عمر آن ها و همچنین بهینه بودن عملکرد ، جنس SEAT از جنس بدنه مقاومتر انتخاب می شود .

جدول زیر جنس های متداول بدنه و نشیمنگاه را برای خطوط مختلف شرح می دهد :

 

جنس خط

سایز

جنس بدنه

جنس نشیمنگاه

CS

UP TO 2”

ASTM A105

F6 13%CR

CS

MORE THAN 2”

ASTM A216 WCB

F6 13%CR

LTCS

UP TO 2”

ASTM A350 LF2

SS 304/304L

LTCS

MORE THAN 2”

 

ASTM A352 LCB

SS 304/304L

AS

UP TO 2”

ASTM A182 F11

SS 316/321

AS

MORE THAN 2”

 

ASTM A217 WC6

SS 316/321

SS

UP TO 2”

ASTM A182 F304/316/321

SS 316/321

SS

MORE THAN 2”

 

ASTM A351 CF8/CF8M/CF8F

SS 316/321

 

نکته: جهت بدست آوردن جنس شیرآلات به استاندارد API 600/602 مراجعه فرمایید .

نوع اتصال اجزای بدنه شیر به یکدیگر 

اتصال اجزا بدنه می تواند به صورت پیچ و مهره ای باشد ( که تعمیرات آن به راحتی امکانپذی است ) و یا به صورت یکپارچه باشد و در جایی که داشتن نشت مجاز نباشد از آن استفاده می گردد .

استاندارد های رایج مورد استفاده شیرآلات صنعتی 

STANDARD

SIZE ( INCH )

TYPE

API 602/BS5352

UP TO 2

 

GATE VALVE

API 600

MORE THAN 2

API 608/BS5352

UP TO 2

 

BALL VALVE

 

MORE THAN 2

API 599

 

PLUG VALVE

BS5352

UP TO 2

 

GLOBE VALVE

BS 1873

MORE THAN 2

BS5352

UP TO 2

 

CHECK VALVE

BS 1868

MORE THAN 2

API 609

 

BUTTERFLY VALVE

API 594

 

DUAL PLATE CHECK

API 526

 

PSV/TSV

 

عملکرد شیرآلات صنعتی : به طور خلاصه انواع شیرآلات صنعتی با توجه به عملکردشان به صورت زیر تقسیم بندی می شود :

  • شیرآلات صنعتی قطع و وصل (ON/OFF)
  • شیرآلات صنعتی برای تنظیم جریان
  • شیرآلات صنعتی برای جلوگیری از برگشت جریان
  • شیرآلات صنعتی برای تغییر مسیر جریان
  • شیرآلات مورد استفاده جهت ایمنی
  • شیرآلات کنترل و تنظیم کننده فشار

در مقاله های بعدی به انواع شیرآلات صنعتی بر اساس عملکردشان خواهیم پرداخت .

پست های پیشنهادی

در این پنجره ها از یک جریان آب سرد استفاده می شود که هوا را خنک می کند. برخلاف تصور عموم، جریان آب خنک در شیشه جریان ندارد و برای این کار از یک ورقه ل...
با توجه به اینکه اغلب زیر ساخت های تاسیساتی در ساختمان ها بین مرحله آجرچینی و نازک کاری و یا در زیر سقف های کاذب ایجاد میگردد، شرکت سوپرپایپ اقدام به ...
سیستم پوش فیت نسبت به لوله های پلیکا و پلی اتیلن دارای مزایا و معایبی می باشد ولی با بررسی های صورت گرفته مشخص گردیده که  مزایای استفاده از سیستم...
ماکسی‌ فیلتر سوپردرین، به عنوان جایگزین عصایی پشت‌ بام ها از جمله در روف‌گاردن‌ها و همچنین برروی سپتیک تانک قابل استفاده است. ماکس...
عضویت در خبرنامه
با عضویت در خبر نامه پایپ کالا مگ ، هر هفته یک ایمیل حاوی مطالب جدید دریافت خواهید کرد.
ارسال نظر